← Simülasyonlar

Enzim Aktivitesi ve Tepkime Hızı

Enzim ve substrat moleküllerini canlı izle; sıcaklık, pH, substrat ve inhibitörün hızı nasıl değiştirdiğini keşfet.

Türkiye YüzyılıMaarif Modeli
DersBiyoloji
Sınıf9. Sınıf
TemaYaşam
KonuEnzimler ve Enzim Çalışmasını Etkileyen Faktörler
Öğrenme Çıktısı ve Süreç Becerileri BİY.9.1.8 pH, sıcaklık, substrat derişimi ve inhibitörlerin enzim aktivitesi ve tepkime hızına etkisini gösteren deney/grafik modellerini analiz edebilme.
  • Sıcaklık, pH ve substrat miktarı değişkenlerini değiştirerek anlık tepkime hızı ve denatürasyon süreçlerini gözlemler; grafik çizer ve yorumlar.
Denatüre olan enzimler yalnızca “Yeni enzim çözeltisi” ile yenilenir.
Enzim (kilit)Substrat (anahtar)ÜrünİnhibitörDenatüre enzim
Tepkime hızı
Sağlam enzim
Substrata bağlı enzim
Oluşan ürün
Sıcaklık
pH

Deney parametreleri kaydırıcı ya da sayı gir

Canlı tepkime hızı grafikleri eğri: teorik; nokta: şu anki

Keşif rehberi parametreleri değiştirerek yanıtla

1 · Sıcaklık ve çan eğrisi

Sıcaklığı 0 °C’den 80 °C’ye yavaşça artır. Hız önce nasıl değişiyor, nerede en yüksek oluyor? 50 °C’nin üstünde enzimlerin şekline ne oluyor?
İpucu: Sıcaklığı 70 °C’ye çıkarıp bir süre bekle, sonra tekrar 37 °C’ye indir. Hız geri döndü mü?

2 · pH

pH’yi 0–14 arasında değiştir. Enzimin aktif bölgesi (ağız kısmı) pH’ye göre nasıl değişiyor? Hız hangi pH’de en yüksek?
İpucu: pH’yi optimumdan uzaklaştırıp tekrar 7’ye getir; fark ne?

3 · Substrat derişimi

Substratı 0’dan 100’e çıkar. Hız hangi aralıkta hızlı artıyor, nerede artış yavaşlıyor? Tüm enzimler dolduğunda ne olur?
İpucu: “Substrata bağlı enzim” değerini izle.

4 · İnhibitör

İnhibitör ekleyince hız neden düştü? Yarışmalı inhibitörde substratı artırınca hız toparlıyor mu, yarışmasızda toparlıyor mu?
İpucu: İki inhibitör türünü substrat = 100’de karşılaştır.

Üç enzim, aynı ortam pH’yi değiştir ve karşılaştır

Bağıl aktivite – pH grafiği

Karşılaştırma tablosu

EnzimÇalıştığı yerOptimum pHŞu anki aktivite

Hücrelerdeki enzimler ağızlarını (aktif bölge) pH’ye göre açar ya da daraltır; yeşil substratlar yalnızca uygun pH’de bağlanabilir.

Etkileşimli Değerlendirme Testi 3 soru

Her soruda bir şık seç. Yanıtın hemen değerlendirilir; çözüm adım adım gösterilir.